Khói BBQ có hại cho sức khỏe của bạn hay không?

Nướng ngoài trời hay còn được gọi là BBQ là hoạt động quen thuộc đối với nhiều gia đình. Thường được làm tại nhà, các khu nghỉ dưỡng hay homestay, gợi lên những hình ảnh về kỷ niệm mùa hè hạnh phúc bên những người yêu thương. Ở một số vùng, cuộc thi nướng được diễn ra với sự cổ vũ nhiệt tình không hề thua kém các sự kiện thể thao. Những ngày dải đầy nắng dường như được tạo ra để tổ chức tiệc nướng với bạn bè và gia đình. Tuy nhiên, bên cạnh thức ăn ngon và những thời khắc tuyệt vời, điều đáng lưu tâm ở đây đó là tác động của khói nướng có thể ảnh hưởng tiêu cực đối với sức khỏe con người.

Khí thải độc hại đến từ nấu nướng ngoài trời

Trên thực tế, khói thịt nướng có thể gây hại khi con người hít vào, hấp thụ qua da hoặc tiêu thị qua thực phẩm nướng. Các phương pháp nướng khác nhau có thể gây ra khí thải theo những cách khác nhau, nhưng không có phương pháp nào hoàn toàn không có khói.

• Khi nướng bằng thiết bị nướng có thiết kế kín, có thể dẫn đến nhiệt độ nóng hơn và tạo ra nhiều hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC) phát tán vào không khí và có thể dính vào thực phẩm, thức ăn trên vỉ hấp thụ nhiều khói hơn.

   

• Nướng bằng thiết bị có thiết kế mở cho phép khói nhanh chóng tan ra, nghĩa là thực phẩm có thể hấp thụ ít VOC hơn. Tuy nhiên, việc nướng có thể có tác động đáng kể hơn đến chất lượng không khí ngoài trời do khói thịt nướng lan rộng.

   

Khói thịt nướng là gì, và nó ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng không khí?

Khói là sản phẩm phụ của phản ứng hóa học giữa oxy và nguồn nhiên liệu như propan, than củi hoặc gỗ. Ngoài khói, phản ứng hóa học này cũng tạo ra nhiệt làm chín thịt, cá, gia cầm và rau củ mà bạn nướng. Theo CDC , khói thịt nướng chứa nhiều thành phần có thể gây hại cho sức khỏe , bao gồm:

• Các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC) và các hợp chất hữu cơ bán dễ bay hơi (SVOC) - Một loạt các hóa chất gốc cacbon tồn tại dưới dạng khí ở nhiệt độ phòng, VOC và SVOC đã được phát hiện có thể gây ra các ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, bao gồm kích ứng đường hô hấp, dị ứng và hen suyễn, thần kinh, nhiễm độc gan, và ung thư (theo Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley).

   

• Các hydrocacbon thơm đa vòng (PAH) —Một trong những SVOC chính được tìm thấy trong khói thịt nướng và thịt nướng, PAH được hình thành thông qua quá trình đốt cháy than, gỗ, dầu và khí đốt. Chúng cũng có thể được tạo ra khi chất béo và nước từ thịt nhỏ vào lửa trong quá trình nướng. Mặc dù phần lớn phơi nhiễm PAH đến từ việc ăn thức ăn nướng, PAH cũng có thể được hít vào và hấp thụ qua da của bạn. Theo EPA, việc tiếp xúc với PAH có thể gây ra các bất thường về máu và gan, cũng như một số dạng ung thư . Ngoài ra, các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng phơi nhiễm PAH có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng phổi ( Cakmak và cộng sự, 2017 ) và thậm chí gây ung thư phổi ( Armstrong, et.al, 2004 ).

   

• Vật chất hạt (PM): Các hạt rắn và các giọt lỏng được tìm thấy trong khói được gọi là PM. Một số PM đủ lớn để có thể nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng phần lớn PM được tìm thấy trong khói là cực nhỏ. Khi hít phải, PM có thể đi vào phổi và máu của bạn và gây ra những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

   

• Carbon monoxide (CO): Một sản phẩm của quá trình đốt cháy, carbon monoxide có thể gây hại cho sức khỏe của bạn khi hít phải. Tiếp xúc với CO làm giảm lượng oxy trong máu của bạn, tác động tiêu cực đến hoạt động của não, tim và các cơ quan quan trọng khác của bạn.

   

• Các amin dị vòng (HCAs): HCAs chủ yếu sinh ra do phản ứng hóa học xảy ra khi thịt bị cháy. HCAs là các chất hóa học được hình thành khi protein, creatine và đường từ thịt, gia cầm hoặc cá phản ứng ở nhiệt độ cao. Nồng độ HCA có trong thực phẩm nấu chín tăng lên theo nhiệt độ và thời gian nấu. Theo CDC, HCAs được biết đến là chất gây ung thư.

   

Khói độc tạo ra trong bữa tiệc nướng không chỉ ảnh hưởng đến những người có mặt ở đó. Một nghiên cứu năm 2012 của Ban Tài nguyên Không khí Bang California cho thấy rằng việc nướng thịt vào mùa hè ở các ngôi nhà khác nhau trong một khu vực có thể gây tích tụ khí thải và ảnh hưởng đến sức khỏe của mọi người trong cộng đồng ( Wexler & Pinkerton, 2012 ).

Lựa chọn nhiên liệu nướng có ảnh hưởng đến khí thải không?

Có nhiều sự lựa chọn nhiên liệu mà bạn có thể sử dụng cho món nướng của mình. Hầu hết mọi người chọn nhiên liệu dựa vào sở thích cá nhân và việc nó có dễ dàng sử dungjhay không. Tuy nhiên, các loại nhiên liệu nướng khác nhau có tác động khác nhau đến chất lượng không khí và sức khỏe.

• Than củi : Tác nhân hàng đầu sản sinh ra khí thải độc hại như HCAs, PAHs, khói và tro, nướng than là nguyên nhân gây ô nhiễm không khí tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng.

   

• Gỗ hickory và mesquite thải ra một lượng đáng kể các chất độc hại khi bị đốt cháy. Theo EPA , chúng bao gồm PAHs, benzen, acrolein và formaldehyde.

   

• Khí tự nhiên và khí propan: Được coi là những lựa chọn “xanh” cho việc nướng than, khí tự nhiên và khí propan giải phóng ít chất dạng hạt hơn so với than bánh và củi hun khói.

   

Khói nướng có hại cho trẻ em không?

Trẻ em và phụ nữ mang thai dễ bị tác động xấu đến sức khỏe hơn do hít phải khói thịt nướng và tiếp xúc với VOCs. Bởi vì các cơ quan quan trọng của chúng vẫn đang phát triển và vì trẻ em hít thở nhiều không khí hơn so với người lớn.

Điểm mấu chốt: Khói thịt nướng có hại cho sức khỏe của bạn không?

Khói thịt nướng, đặc biệt khi được tạo ra bằng cách nướng bằng than, có thể là một nguồn ô nhiễm không khí đáng kể. Người thực hiện món nướng thực sự sẽ có mức phơi nhiễm VOC cao nhất, nhưng hầu hết những người xung quanh sẽ tiếp xúc với khí thải độc hại, do hít phải hoặc hấp thụ qua da. Việc nướng thịt có thể không tốt cho sức khỏe của bạn, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn phải từ bỏ hoàn toàn. Bạn có thể thực hiện các bước để giảm tác động xấu đến sức khỏe.

• Sử dụng khí propan và khí đốt tự nhiên thay vì dùng than.

   

• Nướng bằng tủ hút mở để khói tản ra.

   

• Theo dõi nhiệt độ của vỉ nướng để tránh quá nóng và làm cháy thức ăn.

   

• Loại bỏ các phần thịt nướng hoặc rau củ bị cháy trước khi ăn.

   

• Lật thịt thường xuyên trong khi nấu để giảm sự hình thành HCA.

   

• Mua và nấu thịt nạc hơn để giảm bớt chất béo. Ngoài ra, bạn có thể thử lót giấy bạc bên dưới thịt khi nướng để giữ chất béo và nước ép không bị chảy ra.

   

• Thay và giặt quần áo tiếp xúc với khói sau bữa tiệc nướng.

   

Xét trong một phạm vi hẹp, nướng BBQ gây ảnh hưởng ở mức độ trung bình. Thế nhưng, xét trong một phạm vi rộng hơn, như khí thải nhà bếp tại các nhà hàng, khách sạn, khu nghỉ dưỡng,… cung cấp dịch vụ ăn uống nướng BBQ thì tác động tiêu cực của nó trở thành vấn để đáng lo ngại. Không thể sử dụng những giải pháp đơn giản kể trên để khắc phục, các đơn vị cần đến một hệ thống hút mùi, xử lý khói thải đầy đủ, khoa học và chuyên nghiệp hơn. Ngày nay, công nghệ xử lý khói bếp lọc tĩnh điện rất phát triển và ngày càng trở nên phổ biến, kết hợp với một số thiết bị khác như máy tách dầu mỡ và khử mùi ozone tạo nên hệ thống chuẩn, đảm bảo khói thải được xử lý đạt tiêu chuẩn trước khi xả ra môi trường ngoài, giảm đáng kể nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng môi trường.

Hệ thống xử lý khí thải nhà bếp nhà hàng lẩu nướng Gogi - Thi công bởi HSVN Toàn Cầu